Islam jest reformowalny, jednakże dziś reformy są niemożliwe, bo blokuje je Arabia Saudyjska – uważa ks. prof. Samir Khalil Samir, jeden z najważniejszych islamologów w Kościele katolickim. Przypomina on, że w choć świecie muzułmańskim nie ma odpowiednika Papieża, to jednak w każdym kraju islamskim istnieją kompetentne władze duchowe. Wystarczyłoby na przykład, by kairski uniwersytet Al-Azhar wydał odpowiednie wytyczne, a wszyscy imamamowie w Egipcie musieliby się do niego dostosować.

Wracając z cmentarza pamiętajmy o naszych zmarłych, ale także o tym, że i nas czeka śmierć – mówił Papież we Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych. Franciszek odprawił Mszę na największym rzymskim cmentarzu Prima Porta. W homilii przypomniał postawę Hioba, który głosi nadzieję pośród smutku i trwogi.

Papież zwrócił uwagę na dwa aspekty dzisiejszego dnia: smutek i nadzieję.

Szczególna modlitwa za ofiary antychrześcijańskich prześladowań  wybrzmiała dziś w Indiach. We Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych sprawowano w ich intencji Msze w stanie Orisa, który przed ośmiu laty był terenem krwawych prześladowań. Modlono się także za ludzi, którzy codziennie giną z powodu swej wiary w Jezusa. Przypomniano przy tym postać zmarłego w tym roku abp. Raphaela Cheenata, który z narażeniem życia walczył o przestrzeganie praw mniejszości religijnych w Indiach.

Główną przyczynę nasilenia muzułmańskiego ekstremizmu patriarcha moskiewski Cyryl widzi w wyrzeczeniu się przez kraje zachodnie chrześcijańskich korzeni. Opinię tę wyraził na XX Wszechrosyjskim Soborze Ludowym, poświęconym relacjom Rosji i Zachodu w kontekście obrony tradycyjnych wartości.

W pierwsze listopadowe dni życie składa hołd śmierci, a żywi oddają cześć i pamięć umarłym. Jednocześnie rozmawiają z nimi i pytają, jaki jest los człowieka po śmierci. Rzesze ludzi ciągną na cmentarze, by słuchać tej przejmującej mowy grobów, bo tam właściwie znajdują się teraz najlepsze ambony. I my również w dzisiejsze wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych pójdźmy po Mszy św. na to święte miejsce, wsłuchajmy się uważnie w to, co możemy usłyszeć. Gdy stajemy przy grobach naszych bliskich, nasze serca i umysły spotykają się ze zmarłą mamą, tatą, babcią, dziadkiem, synem, córką, przyjacielem czy przyjaciółką. Wspominamy to, co wspólnie przeżyliśmy, dziękujemy za wszelkie dobro, odnawiamy naszą miłość, ożywiamy naszą tęsknotę. Gdy pochylamy się ze łzą w oku nad grobami naszych bliskich, a nasze oczy zatrzymują się na tabliczce z napisem „świętej pamięci” obok imienia kochanej osoby, nasze myśli powinny też podążać ku przyszłości, w kierunku tego, co jest poza nami, poza naszą codziennością.

„Zebraliśmy się tutaj, aby oczyścić to miasto z wszelkich śladów Państwa Islamskiego, z nienawiści, której wszyscy padliśmy ofiarą” – powiedział syryjskokatolicki arcybiskup Mosulu, Kirkuku i całego Kurdystanu Yohanna Petros Moshe podczas pierwszej Mszy odprawionej po wyzwoleniu Karakosz (Bachdidy), największego chrześcijańskiego miasta w Iraku. Odprawił ją w zrujnowanej katedrze Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, kościele o szczególnym znaczeniu dla tamtejszych chrześcijan. „Nie ma ludzi wielkich i małych, nie ma królów i niewolników; ten sposób myślenia musi zniknąć” – dodał hierarcha, zwracając się do grupy żołnierzy z oddziałów chrześcijańskich i polityków biorących udział w Eucharystii. „Wiele organizacji humanitarnych proponowało nam opuszczenie Iraku i emigrację, ale odrzuciliśmy tę propozycję – powiedział jeden z nich. – Chcemy, aby powróciły tutaj nasze rodziny i także ci, którzy wyjechali za granicę”.

Jak co miesiąc, modlimy się w dwóch papieskich intencjach, ogólnej i ewangelizacyjnej. W pierwszej z nich, „aby kraje, które przyjmują wielką liczbę uchodźców i uciekinierów, były wspierane w swoim wysiłku solidarności”. Papież nieraz podejmuje w swoich wystąpieniach problemy ludzi zmuszonych do emigracji. Tak mówił 16 kwietnia 2016 r. podczas swej [kwietniowej] wizyty na goszczącej uchodźców greckiej wyspie Lesbos.

Kiedy stajemy nad grobami naszych bliskich, przyjaciół doświadczamy szczególnego przywiązania do życia. Nagle uzmysłowianiami sobie, że to wszystko, o co przez tyle lat zabiegaliśmy – rodzina, znajomi oraz nasz dorobek zostaje. Odchodzimy z tego świata nagle i bez niczego. Czy jednak naprawdę „bez niczego?” Zapominamy o swoim sercu i duszy – wszystkie uczynki zarówno te dobre jak i złe są naszym „majątkiem”, który zabieramy na tamten świat.

Staramy się nie myśleć o śmierci, unikamy tego tematu, jednak trzeba go poruszać.  Powinniśmy myśleć i innym przypominać stale o tym, że posiadamy nieśmiertelną duszę, że ona będzie po śmierci na zawsze cierpieć potępienie lub istnieć w niekończącym się szczęściu. Chcąc nie popaść w rozpacz z powodu popełnianych grzechów, trzeba nam wierzyć mocno w to, że kochający nas Bóg pragnie naszego zbawienia. Po to Jezus Chrystus umarł na krzyżu, aby każdy na wieki był szczęśliwy.

Wprowadzeniem do naszego rozważania niech będzie pewne opowiadanie z przesłaniem dla nas.

Pewien mistrz murarski pracował wiele lat w wielkim zakładzie budowlanym. Kiedyś od prezesa tego zakładu otrzymał zamówienie na wybudowanie wspaniałego domu według swojego projektu i uznania. Mógł wybrać najbardziej odpowiednie miejsce i nie przejmować się żadnymi kosztami. Wszystkie koszty miały być pokryte z funduszy zakładu.