W Bazylice Watykańskiej odbył się konsystorz, na którym Franciszek włączył do Kolegium Kardynalskiego 17 nowych purpuratów. Czterej z nich to duchowni, którzy przekroczyli już 80. rok życia, a zatem nie mają prawa do udziału w konklawe. Tę honorową nominację otrzymał m.in. albański kapłan Ernest Simoni, który świadczył o Chrystusie w czasie komunistycznych prześladowań.

Wśród kardynałów elektorów są mianowani przez Franciszka arcybiskupi ważnych miast, takich jak Bruksela, Chicago czy stolica Brazylii Brasilia, ale też przedstawiciele Kościołów lokalnych, które nigdy nie miały własnych purpuratów. Są to na przykład Bangladesz, Papua Nowa Gwinea czy Republika Środkowoafrykańska.

W wygłoszonej na konsystorzu homilii Papież nawiązał do odczytanego wcześniej fragmentu Ewangelii Łukasza 6, 27-36, z którego pochodzi motto kończącego się jutro Roku Świętego: „Miłosierni jak Ojciec” (por. Łk 6, 36). Podkreślił, że to „kazanie na równinie” Jezus wygłosił po ustanowieniu Apostołów, z którymi „wyruszył w drogę” ku równinie, ku spotkaniu z licznymi, udręczonymi rzeszami.

„Wybór bynajmniej nie zatrzymuje ich wysoko na górze, na szczycie, ale prowadzi do serca tłumu, stawia ich pośrodku jego udręk” – powiedział Franciszek. Przypomniał, że wezwaniu: „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny” (w. 36) towarzyszą cztery zachęty: miłujcie, czyńcie dobro, błogosławcie i módlcie się. Łatwo je realizować wobec przyjaciół, jednak Jezus wymaga więcej. Mówi: „Miłujcie waszych nieprzyjaciół; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą; błogosławcie tym, którzy was przeklinają, i módlcie się za tych, którzy was oczerniają” (ww. 27-28).

„Szalona miłość Boga do swojego ludu” i niewierność Izraela to główny temat papieskiej homilii na czwartkowej Mszy w Domu św. Marty. Nawiązując do dzisiejszej Ewangelii Franciszek pytał: Dlaczego Jezus płacze nad Jerozolimą? Dlatego, że przypomina sobie historię swojego ludu, z jednej strony obdarowanie go „miłością bez granic”, a z drugiej jego „odpowiedź egoistyczną, nieufną, niewierną, bałwochwalczą”. Wskazując na Jerozolimę Jezus mówił ze smutkiem, że „nie rozpoznała ona czasu swojego nawiedzenia”.

„I to jest to, co sprawia ból sercu Jezusa, ta historia niewierności, historia nie rozpoznania Bożej czułości, miłości Boga, Boga zakochanego, który Cię szuka, chce, byś także ty był szczęśliwy. Jezus widział wówczas, co go czekało jako Syna. I płakał... «Bo ten lud nie rozpoznał czasu swojego nawiedzenia». Ten dramat nie wydarzył się tylko w historii i nie zakończył się wraz z Jezusem. To dramat codzienny. To także mój dramat. Każdy z nas może powiedzieć: «Czy umiem rozpoznać czas, w którym Bóg mnie nawiedził? Czy Bóg mnie nawiedza?” – mówił Papież.

Ostatnią już katechezę Nadzwyczajnego Roku Jubileuszowego Franciszek poświęcił pewnemu uczynkowi miłosierdzia, który, jak powiedział, „wszyscy bardzo dobrze znamy, ale może nie realizujemy tak, jak powinniśmy”. Uczynek ten to: „Przykrych cierpliwie znosić”.

„Bardzo dobrze dajemy sobie radę z rozpoznaniem czyjejś obecności, która może być uciążliwa. Dzieje się tak, kiedy spotykamy kogoś na ulicy albo kiedy ktoś do nas telefonuje... Zaraz myślimy: «Jak długo mam słuchać jego narzekań, plotek, próśb czy przechwałek?». Zdarza się też czasami, że ludzie uciążliwi to ci, którzy są najbliżej nas: zawsze jest ktoś taki wśród krewnych, nie brak ich w miejscu pracy ani nawet nie jesteśmy od nich wolni, kiedy mamy czas na odpoczynek. Co mamy robić z ludźmi przykrymi? Ale my także niejednokrotnie jesteśmy przykrymi dla innych. Dlaczego wśród uczynków  miłosierdzia znajduje się i ten: «Przykrych cierpliwie znosić»?” – powiedział Ojciec Święty.

Zwracając się na środowej audiencji ogólnej do obecnych na placu św. Piotra Polaków Papież przypomniał, że Nadzwyczajny Rok Jubileuszowy już się kończy.

Na audiencji ogólnej Ojciec Święty nawiązał do przypadającego 20 listopada Międzynarodowego Dzień Praw Dziecka.

„Prośmy o łaskę, abyśmy nie zamykali oczu na Boga, który na nas patrzy, i na bliźniego, który jest dla nas wyzwaniem”. Z tym apelem Papież Franciszek zwrócił się podczas Eucharystii zamykającej Jubileusz ubogich i wykluczonych. Na jego trzydniowe obchody przybyło do Watykanu ok. 6 tys. osób z 22 krajów. Był to ostatni akord dobiegającego końca Roku Świętego. Dziś na całym świecie zamyka się Bramy Miłosierdzia. Za tydzień Franciszek zamknie też Drzwi Święte Bazyliki Watykańskiej.

Do budowania lepszego świata, pomimo trudności i smutnych wydarzeń, które znaczą życie osobiste i społeczne zachęcił Papież Franciszek. Mówił o tym w rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański. Nawiązując do kończącego się dzisiaj w diecezjach całego świata Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia apelował zarazem, by trwać mocno w Bogu, który nigdy nie opuszcza swych dzieci.

„Miłosierdzie jest tym sposobem działania, przez który staramy się włączyć innych do naszego życia, unikając zamykania się w sobie samych i w naszych egoistycznych zabezpieczeniach”. Papież Franciszek mówił o tym na ostatniej audiencji jubileuszowej w dobiegającym właśnie końca Roku Świętym. Przypomniał przy tym, że Bóg w swym planie miłości nie chce nikogo wykluczać, ale pragnie wszystkich włączyć. Stąd Jezusowe wezwanie: „Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię”.

Franciszek zachęcił Polaków do niesienia konkretnego wsparcia prześladowanym chrześcijanom. Uczynił to podczas audiencji jubileuszowej w nawiązaniu do obchodzonego jutro w naszej ojczyźnie Dnia Solidarności z Kościołem Prześladowanym. Organizowany on jest z inicjatywy Papieskiego Stowarzyszenia Pomoc Kościołowi w Potrzebie.

„O kulturę zdrowia otwartą i solidarną w służbie ludzi dotkniętych chorobami rzadkimi i zaniedbanymi”. Pod takim hasłem została zorganizowana w Watykanie XXXI Międzynarodowa Konferencja Papieskiej Rady ds. Służby Zdrowia i Duszpasterstwa Chorych.